Wat is het toch onrustig geworden in Den Haag. De verkiezingsuitslag beroert de tongen van menig Nederlander. Ik beschouw het geheel en concludeer dat de onvrede onder de bevolking en hunkering naar positieve verandering een radicalere stem teweeg heeft gebracht; rechts versus links. Ons land lijkt meer verdeeld te zijn dan ooit.

Wat is er gebeurd met ons poldermodel landje? Waarom die verdeeldheid, terwijl ik een half jaar geleden nog op de radio hoorde zeggen dat ‘links’ en ‘rechts’ bij jongeren veel minder leeft en deze tweedeling minder relevant is geworden.

Als je er even over nadenkt is het eigenlijk best makkelijk te verklaren. Er is een flinke economische crisis gaande en ondanks dat niet iedereen dat als zodanig voelt, wordt een ieder er door de media flink in mee getrokken. Men is zich dus bewust van het feit dat er drastische maatregelen moeten worden getroffen. En welke partijen stellen drastische maatregelen voor? De partijen met een duidelijk rechtlijnig standpunt: Rechts (PVV, VVD) versus Links (SP, Groenlinks).

Dan zijn er nog 2 andere omgevingsfactoren die de verdeeldheid bevorderen:

Enerzijds is de laagdrempeligheid om de politiek te bedrijven de laatste jaren toegenomen. Dit is begonnen door de grote overwinning van de LPF in 2002, maar bleef verder groeien met de komst van PVV, De partij voor Dieren, Trots op Nederland en Lijst 17 van BNN. Hier ligt het groeien van de macht van de burger aan ten grondslag. Als je niet tevreden bent, dan laat je dat horen. Je schrijft naar Radar en krijgt je gelijk. Niets afwachten. Zelf initiatief nemen. Zo ook in de politiek.

Anderzijds is de individualisatie, ondanks dat sommige beweren dat dit een fenomeen van de jaren ’90 was, verder toegenomen. Er zijn in Nederland steeds meer eenpersoonshuishoudens. Zowel onder jongeren als ouderen. De drang naar zeflontplooiing is nog steeds groter dan de drang om zich bij een groep aan te sluiten. De landgrenzen vervagen en het geloof is, op de Islam na, nog maar sporadisch terug te vinden in Nederland. Ieder mens gelooft op zijn eigen manier en laat zich niet meer door de Paus vertellen wat goed is of slecht. Laat staan welke politieke stroming de juiste is.

Ik denk dat beide omgevingsfactoren de komende jaren, crisis of niet, verder toe zullen nemen, waardoor er alleen nog maar meer verdeeldheid is. De vraag is waar dat ons brengt? Misschien een nieuw kiessysteem? Stemmen op coalities in plaats van op partijen. Of eerst op partijen en vervolgens op coalities?

Misschien is het Amerikaanse systeeem niet eens zo slecht. Het maakt het in ieder geval een stuk eenvoudiger om focus te houden. Rechts versus links. Punt uit!

Kitty van der Knaap – Interim Marketing en Communicatiemanager